Over kanban | Van Toyota's fabriekskaarten tot agile borden

Kaartjes op de fabrieksvloer

Eind jaren veertig en in de jaren vijftig zocht Taiichi Ohno, ingenieur bij Toyota, een manier om alleen te maken wat nodig was, op het moment dat het nodig was. Elke bak onderdelen had een kaartje, de kanban. Was een werkplek door zijn onderdelen heen, dan ging het kaartje terug en vroeg het vorige station om nieuwe. De productie werd getrokken door echte vraag in plaats van geduwd door een prognose, wat voorraad, verspilling en wachttijd verminderde.

Het supermarktidee

Ohno liet zich inspireren door Amerikaanse supermarkten, waar schappen pas worden aangevuld als klanten producten meenemen. Het lege plekje in het schap is de bestelling. Kanbankaartjes werkten in de fabriek net zo en werden een kern van het Toyota-productiesysteem en later van lean productie wereldwijd.

Van fabriek naar kenniswerk

Vanaf halverwege de jaren 2000 paste David J. Anderson dezelfde ideeën toe op softwareteams, en zijn boek Kanban uit 2010 maakte de methode ver buiten fabrieken populair. Taken werden kaarten, processtappen kolommen, en het team pakte pas een volgende kaart als er ruimte was. Nu gebruiken teams in software, marketing, zorg en huishoudens kanbanborden aan de muur en op schermen.

Waarom een WIP-limiet helpt

Een taak beginnen voelt productief, maar elke half afgemaakte taak kost aandacht. Een WIP-limiet begrenst hoeveel kaarten in een kolom mogen staan. Is een kolom vol, dan help je werk afmaken in plaats van nieuw werk te beginnen, knelpunten worden zichtbaar en taken gaan sneller door het bord. De wet van Little verklaart het: bij gelijke doorvoer betekent minder onderhanden werk kortere wachttijd.

Veelgestelde vragen

Wat betekent kanban?

Kanban is Japans en betekent ongeveer uithangbord of visuele kaart. Bij Toyota was het het kaartje dat aangaf wanneer er nieuwe onderdelen gemaakt moesten worden. Nu bedoelt men meestal een bord met kaarten die door kolommen schuiven.

Wie heeft kanban bedacht?

Taiichi Ohno ontwikkelde het kanbansysteem eind jaren veertig en in de jaren vijftig bij Toyota, als onderdeel van het Toyota-productiesysteem. David J. Anderson vormde later de kanbanmethode voor software en ander kenniswerk.

Wat is het verschil tussen kanban en Scrum?

Scrum plant werk in vaste sprints met vaste rollen. Kanban heeft geen sprints: werk stroomt doorlopend en WIP-limieten bepalen hoeveel er tegelijk loopt. Veel teams combineren beide.