Yves Tanguy
Poznaj Yves’a Tanguy’ego – bretońskiego samouka, który malował niekończące się senne równiny, gdzie gładkie kamienie, kości i dziwne istoty stoją w świetle bez horyzontu i rzucają długie cienie – i zamień zdjęcie w jeden z jego pejzaży dzięki efektowi Surrealizm w PictorX.
Kim był Yves Tanguy?
Yves Tanguy (1900–1955) był francuskim malarzem, później obywatelem amerykańskim, i jednym z najczystszych malarzy surrealizmu. Nigdy nie uczył się w szkole artystycznej. Od końca lat 20. aż do śmierci malował wciąż na nowo ten sam dziwny świat: gładką równinę, która bez horyzontu przechodzi w niebo, usianą wypolerowanymi kamieniami, kośćmi, kamykami i miękkimi, bezimiennymi formami rzucającymi długie, ostre cienie. Niczego na jego obrazach nie da się nazwać, a jednak wszystko namalowane jest z tak spokojną precyzją, że wygląda całkowicie realnie. André Breton, przywódca ruchu, głęboko go podziwiał i kilkakrotnie pisał o jego twórczości.
Paryż, Bretania i morze
Tanguy urodził się 5 stycznia 1900 roku w Paryżu, w budynku Ministerstwa Marynarki przy placu Zgody, gdzie pracował jego ojciec, emerytowany kapitan marynarki. Rodzina pochodziła z Bretanii, a letnie miesiące dzieciństwa spędzał w Locronan w Finistère, wśród granitowych skał, menhirów i długich plaż podczas odpływu – krajobrazów, które wielu dostrzega w jego obrazach. W szkole w Paryżu jednym z jego przyjaciół był Pierre Matisse, syn Henriego Matisse’a, który później został jego marszandem w Nowym Jorku. W wieku osiemnastu lat Tanguy zaciągnął się do marynarki handlowej i pływał do Afryki i Ameryki Południowej.
Obraz zobaczony z autobusu
Podczas służby wojskowej Tanguy poznał poetę Jacques’a Préverta, a potem obaj przyjaciele prowadzili w Paryżu beztroskie życie. W 1923 roku, jak głosi opowieść, Tanguy zobaczył z platformy autobusu obraz Giorgia de Chirica w witrynie galerii Paula Guillaume’a, wyskoczył, by mu się przyjrzeć, i od razu postanowił zostać malarzem. Uczył się sam. Z Prévertem i Marcelem Duhamelem dzielił dom przy rue du Château 54 na Montparnassie, który stał się miejscem spotkań surrealistów – to tam wymyślili grę w wykwintnego trupa.
Wśród surrealistów
W 1925 roku Tanguy poznał André Bretona i przyłączył się do grupy surrealistów. Jego pierwsze obrazy były niezgrabne i pełne postaci, ale w ciągu dwóch lat znalazł zupełnie własny świat. W 1927 roku miał pierwszą wystawę indywidualną w Galerie Surréaliste w Paryżu. Od tej pory postacie zniknęły, a ich miejsce zajęły blade, puste przestrzenie, jak dno morza albo pustynia we mgle, zamieszkane przez formy, które wydają się w połowie mineralne, a w połowie żywe. Tanguy rzadko objaśniał swoje prace; wiele jego tytułów wybierano, często wspólnie z przyjaciółmi, z książek, i raczej sugerują nastrój, niż opisują to, co widać.
Mamo, tata jest ranny!
Jednym z pierwszych wielkich obrazów tego nowego świata jest Mamo, tata jest ranny! (1927), dziś w Museum of Modern Art w Nowym Jorku. Na ciemnej, zielonobrązowej równinie, która przechodzi w zachmurzone niebo, stoi daleko od siebie kilka dziwnych kształtów: wysoka, włochata łodyga, mała płaska postać, kłąb dymu, cienka linia jak nić, każdy z cieniem ciągnącym się po pustej ziemi. Tytuł, zaczerpnięty podobno z opisu przypadku w książce o psychiatrii, brzmi jak krzyk z koszmaru, a obraz przypomina scenę tuż po tym, jak wydarzyło się coś strasznego – choć niczego nie da się w nim rozpoznać.
Pejzaże umysłu
Obrazy Tanguy’ego wyglądają jak pejzaże, ale nie przedstawiają żadnego miejsca na Ziemi. Ziemia i niebo przenikają się przez pasma mgły, tak że nigdy nie wiadomo, jak daleko coś się znajduje. Na tym podłożu stoją jego formy: gładkie jak kamienie wypolerowane przez morze, wygięte jak kości, miękkie jak wosk lub wodorosty, czasem ułożone jedna na drugiej, czasem unoszące się w powietrzu, czasem połączone cienkimi nićmi. Malował je powoli i gładko, bez widocznych pociągnięć pędzla, w jasnym świetle padającym z jednej strony, tak że każda forma ma ostry odblask i długi, ciemny cień. Efekt jest cichy, ponadczasowy i dziwnie spokojny.
Kay Sage i Ameryka
W 1938 roku Tanguy poznał w Paryżu amerykańską malarkę Kay Sage, również surrealistkę. Gdy wybuchła druga wojna światowa, wyjechał za nią do Stanów Zjednoczonych, a w 1940 roku wzięli ślub. W 1941 roku zamieszkali w starym domu na farmie w Woodbury w stanie Connecticut, gdzie każde z nich miało własną pracownię. W 1948 roku Tanguy został obywatelem amerykańskim. Wystawy w galerii Pierre’a Matisse’a w Nowym Jorku przyniosły mu sławę, a jego twórczość wywarła głębokie wrażenie na młodszych malarzach amerykańskich. Obrazy Kay Sage, z pustymi rusztowaniami i spowitymi tkaniną kształtami w szarym świetle, stały się czymś w rodzaju cichej rozmowy z jego obrazami.
Nieokreślona podzielność
W Ameryce obrazy Tanguy’ego się zmieniły. Światło stało się jaśniejsze i ostrzejsze, kolory mocniejsze, a formy większe, bardziej masywne i liczniejsze, jakby jasny, otwarty krajobraz jego nowego kraju wniknął do snu. Nieokreślona podzielność (1942), dziś w Buffalo AKG Art Museum, przedstawia bladą równinę przechodzącą w czyste niebo, na której gładkie białe, szare i kolorowe formy – jedne wyprostowane jak kości lub totemy, inne leżące, jedna unosząca się nad ziemią – rzucają ostre cienie. Tytuł sugeruje, że świat można dzielić wciąż od nowa, bez końca, na coraz mniejsze kawałki.
Zwielokrotnienie łuków
W ostatnich latach życia formy Tanguy’ego mnożyły się, aż wypełniły całe płótno. Na obrazie Zwielokrotnienie łuków (1954), dziś w Museum of Modern Art w Nowym Jorku, rozległe pole niezliczonych kamieni, kości i odłamków ciągnie się w dal jak plaża po burzy albo miasto z gruzów, pod bladoszarym niebem. To jeden z jego największych obrazów, ukończony zaledwie kilka miesięcy przed śmiercią. Tanguy zmarł nagle w Woodbury 15 stycznia 1955 roku, w wieku pięćdziesięciu pięciu lat. Jeszcze w tym samym roku w Museum of Modern Art otwarto retrospektywę jego twórczości.
Powrót do Bretanii
Kay Sage zmarła w 1963 roku. Zgodnie z ich wolą przyjaciel Pierre Matisse rozsypał prochy obojga malarzy nad zatoką Douarnenez w Bretanii, niedaleko plaż i kamieni z dzieciństwa Tanguy’ego. Jego ciche, tajemnicze światy wpłynęły na wielu artystów: wczesne senne plaże Salvadora Dalí wiele im zawdzięczają, a ich puste równiny i nieznane formy znalazły później oddźwięk w fantastyce naukowej, scenografii filmowej i krajobrazach innych planet. Od 2026 roku, siedemdziesiąt lat po jego śmierci, jego obrazy są w Europie w domenie publicznej.
Cyfrowy hołd w PictorX
Styl Nieokreślona podzielność w efekcie Surrealizm w PictorX jest inspirowany sennymi równinami Tanguy’ego. Nie jest reprodukcją żadnego z jego obrazów ani kopią jego twórczości wykonaną przez AI: każda scena powstaje z Twojego własnego zdjęcia, które zmienia się w gładką kamienną formę stojącą wśród form przypominających kości, rysowanych przez sam filtr, na równinie przechodzącej w niebo, z długimi cieniami. Obrazy Tanguy’ego najlepiej oglądać w Museum of Modern Art i Metropolitan Museum of Art w Nowym Jorku, w Buffalo AKG Art Museum, w Centre Pompidou w Paryżu, w Tate Modern w Londynie, w Kolekcji Peggy Guggenheim w Wenecji i w Wadsworth Atheneum w Hartford.
Stwórz własną równinę Tanguy’ego w PictorX
Otwórz efekt Surrealizm, wczytaj zdjęcie – najlepiej sprawdza się portret z wyraźnym motywem – i wybierz Styl Nieokreślona podzielność. Wybierz Paletę – Sen dla szaroniebieskiego nieba i piaszczystej ziemi Tanguy’ego, Zdjęcie, by zachować swoje kolory, albo Zmierzch, Noc lub Pustynia – a potem użyj suwaka Zniekształcenie, by rozciągnąć i wygiąć formy, Oniryczność, by poszerzyć pasmo mgły i jeszcze bardziej zamienić zdjęcie w kamień, Szczegół, by dodać więcej form na równinie, oraz Cienie, by wydłużyć i przyciemnić cienie. Włącz Unoszące się obiekty, by dodać formy unoszące się nad ziemią, użyj Usuń tło, by motyw stał czysto, a potem wyeksportuj obraz lub edytuj dalej w PictorX.
Często zadawane pytania
Z czego słynie Yves Tanguy?
Ze swoich sennych pejzaży: gładkich, niekończących się równin, które bez horyzontu przechodzą w niebo, usianych wypolerowanymi kamieniami, kośćmi i miękkimi, bezimiennymi formami rzucającymi długie cienie. Był jednym z czołowych malarzy surrealizmu.
Czy Yves Tanguy uczył się w szkole artystycznej?
Nie. Był samoukiem. Według słynnej opowieści postanowił zostać malarzem w 1923 roku, gdy z autobusu zobaczył obraz Giorgia de Chirica w witrynie galerii.
Kim była Kay Sage?
Kay Sage (1898–1963) była amerykańską malarką surrealistką. Poznała Tanguy’ego w Paryżu w 1938 roku, wyszła za niego w 1940 roku i mieszkała z nim w Woodbury w stanie Connecticut, gdzie oboje malowali aż do jego śmierci w 1955 roku.
Gdzie można zobaczyć obrazy Tanguy’ego?
Museum of Modern Art w Nowym Jorku posiada obrazy Mamo, tata jest ranny! i Zwielokrotnienie łuków, a Nieokreślona podzielność znajduje się w Buffalo AKG Art Museum. Inne prace są w Metropolitan Museum of Art, Centre Pompidou, Tate Modern, Kolekcji Peggy Guggenheim i Wadsworth Atheneum.
Czy filtr PictorX to prawdziwy obraz Tanguy’ego?
Nie. To cyfrowy hołd stworzony z Twojego własnego zdjęcia, a nie kopia któregoś z jego obrazów. Dzieła Tanguy’ego pozostają dziełami sztuki w muzeach i kolekcjach.
Powiązane narzędzia
Filtr zdjęć Surrealizm
Zamień zdjęcie w surrealistyczny sen: pusty plac De Chirica, dekalkomania Ernsta, wykwintny trup, bezkresna równina Tanguy, wieża Varo lub solaryzacja Man Raya. Dalí i Magritte mają własne efekty.
Efekty artystyczne
Przekształcaj zdjęcia za pomocą malarstwa olejnego, akwareli, ołówka, tuszu komiksowego, pasteli, wycinanek z papieru i innych dzieł sztuki studyjnej.
Surrealizm
Krótki przewodnik po surrealizmie: manifest André Bretona z 1924 roku, metafizyczne place De Chirica, miękkie zegary Dalego, jabłka i fajki Magritte’a, Ernst, Miró i wykwintny trup, kobiety i fotografowie ruchu, jego dziedzictwo oraz cyfrowy hołd, który możesz wypróbować w PictorX.
Salvador Dalí
Krótki przewodnik po Salvadorze Dalím: dzieciństwo w Figueres i Cadaqués, Lorca i Buñuel, Gala i surrealiści, Trwałość pamięci, podwójne obrazy, kule, szuflady i telefon-homar, Hollywood i Disney, Leda Atomica, jego Teatr-Muzeum oraz cyfrowy hołd, który możesz wypróbować w PictorX.
René Magritte
Krótki przewodnik po René Magritte’cie: dzieciństwo nad Sambrą, tapety, plakaty i Pieśń miłosna De Chirica, Paryż i surrealiści, Zdradliwość obrazów, meloniki i zielone jabłka, Golkonda i Imperium świateł, jego dom i muzeum w Brukseli, wpływ na pop-art oraz cyfrowy hołd, który możesz wypróbować w PictorX.
Pablo Picasso
Krótki przewodnik po Pablu Picassie: cudowne dziecko z Málagi, okres błękitny i różowy, Panny z Awinionu i kubizm z Braque’iem, Guernica i Płacząca kobieta, nieustanne przemiany oraz cyfrowy hołd, który możesz wypróbować w PictorX.
Vincentcie van Goghu
Krótki przewodnik po Vincentcie van Goghu: holenderski postimpresjonizm, wirujące pociągnięcia pędzla, Gwiaździsta noc i słoneczniki oraz pełen szacunku cyfrowy hołd, który wypróbujesz w PictorX.
Impresjonizm
Krótki przewodnik po impresjonizmie: wystawa z 1874 roku w Paryżu, Impresja, wschód słońca Moneta, malowanie w plenerze, lilie wodne z Giverny, nakrapiane światło Renoira, tancerki Degasa, Berthe Morisot i kobiety impresjonistki, rozbity kolor i barwne cienie oraz cyfrowy hołd, który możesz wypróbować w PictorX.
Chcesz wypróbować?
Otwórz PictorX w swojej przeglądarce — do uruchomienia nie jest wymagana żadna instalacja ani karta kredytowa.
Wypróbuj Surrealizm