Yves Tanguy
Tìm hiểu thêm về Yves Tanguy—họa sĩ Breton tự học, người vẽ những đồng bằng mộng mơ bất tận, nơi những hòn đá nhẵn, xương và những sinh thể kỳ lạ đứng trong thứ ánh sáng không có chân trời và đổ những cái bóng dài—và biến một bức ảnh thành một trong những phong cảnh của ông với hiệu ứng Chủ nghĩa siêu thực trong PictorX.
Yves Tanguy là ai?
Yves Tanguy (1900–1955) là một họa sĩ người Pháp, sau này trở thành công dân Mỹ, và là một trong những họa sĩ thuần khiết nhất của chủ nghĩa siêu thực. Ông chưa bao giờ học trường mỹ thuật. Từ cuối thập niên 1920 cho đến khi qua đời, ông vẽ đi vẽ lại cùng một thế giới kỳ lạ: một đồng bằng nhẵn tan vào bầu trời mà không có đường chân trời, rải rác những hòn đá bóng loáng, xương, sỏi và những hình khối mềm, không tên đổ bóng dài và sắc nét. Không thứ gì trong tranh của ông có thể gọi tên, vậy mà mọi thứ đều được vẽ với sự chính xác điềm tĩnh đến mức trông hoàn toàn có thật. André Breton, thủ lĩnh của phong trào, vô cùng ngưỡng mộ ông và đã nhiều lần viết về tác phẩm của ông.
Paris, Bretagne và biển
Tanguy sinh ngày 5 tháng 1 năm 1900 tại Paris, trong tòa nhà Bộ Hải quân trên quảng trường Concorde, nơi cha ông, một thuyền trưởng hải quân đã nghỉ hưu, làm việc. Gia đình ông gốc Bretagne, và ông trải qua những mùa hè thơ ấu ở Locronan thuộc vùng Finistère, giữa những tảng đá granit, những cột đá dựng và những bãi biển dài lúc thủy triều xuống—những phong cảnh mà nhiều người đã nhận ra trong tranh của ông. Ở trường tại Paris, một trong những người bạn của ông là Pierre Matisse, con trai của Henri Matisse, người sau này trở thành nhà buôn tranh của ông ở New York. Năm mười tám tuổi, Tanguy gia nhập đội tàu buôn và đi biển tới châu Phi và Nam Mỹ.
Một bức tranh nhìn thấy từ xe buýt
Trong thời gian nghĩa vụ quân sự, Tanguy gặp nhà thơ Jacques Prévert, và sau đó hai người bạn sống một cuộc đời vô tư ở Paris. Năm 1923, theo lời kể, từ bậc lên xuống của một chiếc xe buýt, Tanguy nhìn thấy một bức tranh của Giorgio de Chirico trong tủ kính phòng tranh của Paul Guillaume, nhảy xuống để ngắm nó và quyết định ngay tại chỗ sẽ trở thành họa sĩ. Ông tự học. Cùng với Prévert và Marcel Duhamel, ông ở chung một ngôi nhà tại số 54 phố rue du Château ở Montparnasse, nơi trở thành điểm gặp gỡ của các nhà siêu thực—chính tại đó họ đã nghĩ ra trò chơi xác chết tinh tế.
Gia nhập nhóm siêu thực
Năm 1925, Tanguy gặp André Breton và gia nhập nhóm siêu thực. Những bức tranh đầu tiên của ông vụng về và đầy nhân vật, nhưng chỉ trong hai năm ông đã tìm ra một thế giới hoàn toàn của riêng mình. Năm 1927, ông tổ chức triển lãm cá nhân đầu tiên tại Galerie Surréaliste ở Paris. Từ đó các nhân vật biến mất, nhường chỗ cho những không gian nhợt nhạt, trống trải như đáy biển hay một sa mạc trong sương mù, nơi cư ngụ của những hình khối dường như nửa khoáng vật, nửa sinh vật. Tanguy hiếm khi giải thích tác phẩm của mình; nhiều tựa đề được chọn từ sách, thường là cùng bạn bè, và chúng gợi ra một tâm trạng hơn là mô tả những gì được vẽ.
Mẹ ơi, bố bị thương rồi!
Một trong những bức tranh lớn đầu tiên của thế giới mới này là Mẹ ơi, bố bị thương rồi! (1927), hiện ở Bảo tàng Nghệ thuật Hiện đại (MoMA) tại New York. Trên một đồng bằng tối màu nâu lục tan vào bầu trời nhiều mây, vài hình thù kỳ lạ đứng cách xa nhau: một thân cây cao có lông, một hình người nhỏ dẹt, một làn khói, một đường mảnh như sợi chỉ, mỗi thứ đều có một cái bóng trải dài trên mặt đất trống. Tựa đề, được cho là lấy từ một bệnh án trong một cuốn sách tâm thần học, nghe như một tiếng kêu trong cơn ác mộng, và bức tranh giống như một cảnh tượng ngay sau khi điều gì đó khủng khiếp vừa xảy ra—dù không thứ gì trong đó có thể nhận ra.
Những phong cảnh của tâm trí
Tranh của Tanguy trông như phong cảnh, nhưng không thể hiện bất kỳ nơi nào trên trái đất. Mặt đất và bầu trời hòa vào nhau qua những dải sương mù, khiến ta không bao giờ biết thứ gì ở xa bao nhiêu. Trên nền đất ấy là những hình khối của ông: nhẵn như những hòn đá được biển mài, cong như xương, mềm như sáp hay rong biển, khi thì chồng lên nhau, khi thì lơ lửng trong không trung, khi thì nối với nhau bằng những sợi chỉ mảnh. Ông vẽ chúng chậm rãi và mịn màng, không để lại nét cọ, với ánh sáng trong trẻo chiếu từ một phía, nên mỗi hình khối đều có một điểm sáng sắc nét và một cái bóng dài, tối. Hiệu quả là tĩnh lặng, vượt thời gian và yên bình đến lạ.
Kay Sage và nước Mỹ
Năm 1938, tại Paris, Tanguy gặp nữ họa sĩ người Mỹ Kay Sage, bản thân bà cũng là một nhà siêu thực. Khi Chiến tranh thế giới thứ hai nổ ra, ông theo bà sang Hoa Kỳ, và họ kết hôn năm 1940. Năm 1941, họ định cư trong một ngôi nhà nông trại cũ ở Woodbury, Connecticut, nơi mỗi người có một xưởng vẽ riêng. Tanguy trở thành công dân Mỹ năm 1948. Các cuộc triển lãm tại phòng tranh của Pierre Matisse ở New York khiến ông trở nên nổi tiếng, và tác phẩm của ông gây ấn tượng sâu sắc với các họa sĩ Mỹ trẻ hơn. Chính tranh của Kay Sage, với những giàn giáo trống và những hình khối phủ vải trong ánh sáng xám, đã trở thành một cuộc trò chuyện lặng lẽ với tranh của ông.
Khả phân vô định
Ở Mỹ, tranh của Tanguy thay đổi. Ánh sáng trở nên sáng hơn và gắt hơn, màu sắc mạnh hơn, còn các hình khối lớn hơn, đặc hơn và nhiều hơn, như thể phong cảnh tươi sáng, rộng mở của đất nước mới đã đi vào giấc mơ. Khả phân vô định (1942), hiện ở Bảo tàng Nghệ thuật Buffalo AKG, thể hiện một đồng bằng nhợt nhạt tan vào bầu trời trong, nơi những hình khối nhẵn màu trắng, xám và nhiều màu—có cái đứng thẳng như xương hay cột vật tổ, có cái nằm, một cái lơ lửng trên mặt đất—đổ những cái bóng sắc nét. Tựa đề gợi ý rằng thế giới có thể bị chia mãi, không bao giờ dứt, thành những mảnh ngày càng nhỏ hơn.
Sự nhân lên của các vòng cung
Trong những năm cuối đời, các hình khối của Tanguy nhân lên cho đến khi lấp đầy toàn bộ tấm toan. Trong Sự nhân lên của các vòng cung (1954), hiện ở Bảo tàng Nghệ thuật Hiện đại tại New York, một cánh đồng mênh mông gồm vô số đá, xương và mảnh vỡ trải dài về phía xa như một bãi biển sau cơn bão, hay một thành phố đổ nát, dưới bầu trời xám nhạt. Đây là một trong những bức tranh lớn nhất của ông và được hoàn thành chỉ vài tháng trước khi ông qua đời. Tanguy đột ngột qua đời tại Woodbury ngày 15 tháng 1 năm 1955, ở tuổi năm mươi lăm. Cuối năm đó, một cuộc triển lãm hồi cố tác phẩm của ông được khai mạc tại Bảo tàng Nghệ thuật Hiện đại.
Trở về Bretagne
Kay Sage qua đời năm 1963. Theo nguyện vọng của hai người, người bạn Pierre Matisse đã rải tro cốt của cả hai họa sĩ xuống vịnh Douarnenez ở Bretagne, không xa những bãi biển và những tảng đá thời thơ ấu của Tanguy. Những thế giới tĩnh lặng, bí ẩn của ông đã ảnh hưởng đến nhiều nghệ sĩ: những bãi biển mộng mơ thời đầu của Salvador Dalí mang ơn chúng rất nhiều, và những đồng bằng trống trải cùng những hình khối xa lạ ấy từ đó đã vang vọng trong khoa học viễn tưởng, phim trường và phong cảnh của những hành tinh khác. Từ năm 2026, bảy mươi năm sau khi ông mất, tranh của ông đã thuộc phạm vi công cộng ở châu Âu.
Lời tri ân kỹ thuật số trong PictorX
Kiểu Khả phân vô định của hiệu ứng Chủ nghĩa siêu thực trong PictorX lấy cảm hứng từ những đồng bằng mộng mơ của Tanguy. Đây không phải là bản sao của bất kỳ bức tranh nào của ông, cũng không phải bản sao tác phẩm của ông do AI tạo ra: mỗi cảnh được dựng từ chính bức ảnh của bạn, bức ảnh biến thành một khối đá nhẵn đứng giữa những hình khối như xương do chính bộ lọc vẽ ra, trên một đồng bằng tan vào bầu trời, với những cái bóng dài. Tranh của chính Tanguy được chiêm ngưỡng tốt nhất tại Bảo tàng Nghệ thuật Hiện đại và Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan ở New York, Bảo tàng Nghệ thuật Buffalo AKG, Trung tâm Pompidou ở Paris, Tate Modern ở London, Bộ sưu tập Peggy Guggenheim ở Venice và Wadsworth Atheneum ở Hartford.
Tạo đồng bằng Tanguy của riêng bạn trong PictorX
Mở hiệu ứng Chủ nghĩa siêu thực, tải một bức ảnh lên—chân dung có chủ thể rõ ràng cho kết quả tốt nhất—và chọn Kiểu Khả phân vô định. Chọn một Bảng màu—Giấc mơ cho bầu trời xám xanh và mặt đất màu cát của chính Tanguy, Ảnh để giữ màu của bạn, hoặc Hoàng hôn, Đêm hay Sa mạc—rồi dùng Biến dạng để kéo dài và uốn cong các hình khối, Độ mơ màng để nới rộng dải sương mù và biến bức ảnh thành đá nhiều hơn nữa, Chi tiết để thêm hình khối trên đồng bằng, và Bóng tối để kéo dài và làm sẫm các cái bóng. Bật Vật thể lơ lửng để có những hình khối lơ lửng trên mặt đất, dùng Bỏ nền để chủ thể đứng gọn gàng, rồi xuất ảnh hoặc tiếp tục chỉnh sửa trong PictorX.
Hỏi thường xuyên
Yves Tanguy nổi tiếng vì điều gì?
Vì những phong cảnh mộng mơ: những đồng bằng nhẵn, bất tận tan vào bầu trời mà không có đường chân trời, rải rác những hòn đá bóng loáng, xương và những hình khối mềm, không tên đổ bóng dài. Ông là một trong những họa sĩ hàng đầu của chủ nghĩa siêu thực.
Yves Tanguy có học trường mỹ thuật không?
Không. Ông tự học. Theo một câu chuyện nổi tiếng, năm 1923 ông quyết định trở thành họa sĩ sau khi nhìn thấy từ xe buýt một bức tranh của Giorgio de Chirico trong tủ kính một phòng tranh.
Kay Sage là ai?
Kay Sage (1898–1963) là một nữ họa sĩ siêu thực người Mỹ. Bà gặp Tanguy ở Paris năm 1938, kết hôn với ông năm 1940 và sống cùng ông ở Woodbury, Connecticut, nơi cả hai vẽ tranh cho đến khi ông qua đời năm 1955.
Tôi có thể xem tranh của Tanguy ở đâu?
Bảo tàng Nghệ thuật Hiện đại ở New York sở hữu Mẹ ơi, bố bị thương rồi! và Sự nhân lên của các vòng cung, còn Khả phân vô định ở Bảo tàng Nghệ thuật Buffalo AKG. Các tác phẩm khác có tại Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan, Trung tâm Pompidou, Tate Modern, Bộ sưu tập Peggy Guggenheim và Wadsworth Atheneum.
Bộ lọc PictorX có phải là một bức tranh thật của Tanguy không?
Không. Đó là một lời tri ân kỹ thuật số được tạo từ chính bức ảnh của bạn, không phải bản sao của bất kỳ bức tranh nào của ông. Các tác phẩm của chính Tanguy vẫn là những tác phẩm nghệ thuật trong các bảo tàng và bộ sưu tập.
Sẵn sàng thử chưa?
Mở PictorX trong trình duyệt của bạn — không cài đặt, không cần thiết thẻ tín dụng để khởi động.
Thử Chủ nghĩa siêu thực