Surrealizm

Dowiedz się więcej o surrealizmie—ruchu, który chciał malować sny, przypadek i podświadomość, od topniejących zegarów Salvadora Dalego po unoszące się jabłka René Magritte’a—i przenieś zdjęcie do własnego snu w PictorX.

Triumf surrealizmu został namalowany przez Maxa Ernsta w 1937 roku.
Triumf surrealizmu został namalowany przez Maxa Ernsta w 1937 roku.

Czym był surrealizm?

Surrealizm był ruchem artystycznym i literackim, który narodził się w Paryżu w latach dwudziestych. Jego członkowie chcieli uwolnić wyobraźnię od logiki i przyzwyczajeń i dotrzeć do tego, co nazywali wyższą rzeczywistością, gdzie spotykają się sen i jawa. Niektórzy malowali niemożliwe sceny z precyzją dawnego mistrza, tak że najdziwniejsze rzeczy wyglądały na prawdziwe; inni pozwalali, by rękę prowadziły przypadek i podświadomość. Do najbardziej znanych malarzy należą Salvador Dalí, René Magritte, Max Ernst i Joan Miró.

André Breton i manifest z 1924 roku

Surrealizm wyrósł z dadaizmu, ruchu antysztuki powstałego w czasie I wojny światowej. W październiku 1924 roku poeta André Breton opublikował Manifest surrealizmu, definiując go jako „czysty automatyzm psychiczny”: myśl wyrażoną bez kontroli rozumu. Zainspirowana Zygmuntem Freudem grupa zapisywała sny, uprawiała pismo automatyczne i otworzyła w Paryżu Biuro Badań Surrealistycznych. Uwielbiali zdanie poety Lautréamonta: „piękny jak przypadkowe spotkanie na stole sekcyjnym maszyny do szycia i parasola”.

De Chirico i malarstwo metafizyczne

Zanim powstał surrealizm, włoski malarz Giorgio de Chirico namalował już jego nastrój. W jego „metafizycznych” obrazach z lat około 1910–1919—takich jak Tajemnica i melancholia ulicy (1914) czy Pieśń miłosna (1914)—puste włoskie place, arkady i posągi leżą pod zielonym niebem, przecięte długimi cieniami, z odległym pociągiem lub wysokim kominem. Nic się nie dzieje, a jednak wszystko wydaje się niesamowite. Breton, Max Ernst, Yves Tanguy i Magritte podziwiali te prace.

Giorgio de Chirico, Tajemnica i melancholia ulicy, 1914
Giorgio de Chirico, Tajemnica i melancholia ulicy, 1914

Dalí i miękkie zegary

Kataloński malarz Salvador Dalí dołączył do surrealistów w 1929 roku i stał się najsłynniejszym z nich. Trwałość pamięci (1931, Museum of Modern Art, Nowy Jork) przedstawia zegarki kieszonkowe topniejące na gałęzi, półce i dziwnym śpiącym stworzeniu, w nagim świetle wybrzeża w pobliżu jego domu w Port Lligat. Dalí nazywał swoją metodę „paranoiczno-krytyczną”: malowanie obrazów obłędu z fotograficzną dokładnością. Z reżyserem Luisem Buñuelem nakręcił też film Pies andaluzyjski (1929).

Obraz kobiety zwisającej z półki obok topniejącego zegara pod fioletowym niebem o zmierzchu, wykonany filtrem Salvador Dalí w PictorX
Obraz kobiety zwisającej z półki obok topniejącego zegara pod fioletowym niebem o zmierzchu, wykonany filtrem Salvador Dalí w PictorX

Magritte: jabłka, fajki i meloniki

Belg René Magritte malował zwyczajne rzeczy—jabłka, fajki, chmury, mężczyzn w melonikach—w spokojny, płaski sposób, a potem umieszczał je tam, gdzie nie pasują. Zdradliwość obrazów (1929) przedstawia fajkę nad słowami „Ceci n’est pas une pipe”, „To nie jest fajka”: to tylko jej obraz. W Golkondzie (1953) mężczyźni w melonikach wiszą na niebie jak deszcz, a w Synu człowieczym (1964) zielone jabłko unosi się przed twarzą mężczyzny, zasłaniając dokładnie to, co najbardziej chcemy zobaczyć.

Syn człowieczy został namalowany przez René Magritte’a w 1964 roku.
Syn człowieczy został namalowany przez René Magritte’a w 1964 roku.

Ernst, Miró i wykwintny trup

Inni surrealiści pozwalali działać przypadkowi. Max Ernst pocierał ołówkiem słoje drewna i liście, tworząc frotaże, zeskrobywał farbę z płótna i odciskał farbę między arkuszami, uzyskując dziwne faktury. Joan Miró rysował i malował swobodnie, aż pojawiały się kształty, wypełniając obrazy takie jak Karnawał Arlekina (1924–25) unoszącymi się, figlarnymi stworzeniami. Grupa grała też w wykwintnego trupa: każdy dopisywał słowo lub część postaci na złożonej kartce, nie widząc reszty. Nazwa pochodzi od pierwszego zdania, jakie powstało: „Wykwintny trup wypije młode wino”.

Joan Miró, Karnawał Arlekina, 1924–1925
Joan Miró, Karnawał Arlekina, 1924–1925

Kobiety, fotografowie i trwałe dziedzictwo

Surrealizm nigdy nie był tylko malarstwem ani tylko sprawą mężczyzn. Meret Oppenheim obszyła futrem filiżankę, spodek i łyżeczkę (Obiekt, 1936); Leonora Carrington i Remedios Varo malowały magiczne światy w Meksyku; Dorothea Tanning, Leonor Fini i Kay Sage tworzyły własne oniryczne obrazy; a Man Ray, Lee Miller, Dora Maar i Claude Cahun wprowadzili surrealizm do fotografii. Po wielkich wystawach w Londynie (1936) i Paryżu (1938) wielu surrealistów uciekło przed wojną do Nowego Jorku, gdzie automatyzm zainspirował Jacksona Pollocka i abstrakcyjnych ekspresjonistów. Breton zmarł w 1966 roku, ale surrealistyczne idee żyją w filmie, reklamie, modzie i teledyskach.

Cyfrowy hołd w PictorX

Filtr Surrealizm w PictorX jest inspirowany De Chirikiem, Maxem Ernstem, Yves’em Tanguy, Leonorą Carrington, Remedios Varo, Man Rayem i grą w wykwintnego trupa; Dalí i Magritte mają własne efekty, Salvador Dalí i René Magritte. Żaden z nich nie jest reprodukcją obrazu z muzeum, kopią dzieła surrealistycznego wykonaną przez AI ani roszczeniem do autentyczności: każda scena powstaje z Twojego własnego zdjęcia. Obrazy wykonane tymi filtrami na tej stronie to hołdy PictorX; dzieła samych surrealistów najlepiej oglądać w muzeach takich jak Museum of Modern Art w Nowym Jorku, Centre Pompidou w Paryżu, Muzeum Magritte’a w Brukseli, Teatr-Muzeum Dalego w Figueres, Tate Modern w Londynie i Museo de Arte Moderno w Meksyku.

Przenieś zdjęcie do snu w PictorX

Otwórz efekt Surrealizm, wczytaj zdjęcie—najlepiej sprawdza się portret z wyraźnym motywem—i wybierz styl: Metafizyczny, Europa po deszczu, Wykwintny trup, Nieokreślona podzielność, Olbrzymka, Haftowanie płaszcza ziemi lub Solaryzacja. Wybierz paletę, a następnie użyj Zniekształcenia, by scena była dziwniejsza, Oniryczności, by wygładzić zdjęcie w laserunkową farbę, Szczegółów, by dodać arkady, skorupy, pasy, formy, gęsi lub nici, oraz Cieni, by wydłużyć cienie. Włącz lub wyłącz Unoszące się obiekty, użyj Usuń tło, by motyw wyraźnie się wyróżniał, a potem wyeksportuj obraz lub edytuj dalej w PictorX. Po miękkie zegary, długonogie słonie i kule sięgnij do efektu Salvador Dalí; po zielone jabłka, meloniki i błękitne niebo—do efektu René Magritte.

Często zadawane pytania

Czym jest surrealizm?

Ruchem artystycznym i literackim założonym w Paryżu w 1924 roku przez André Bretona i jego przyjaciół. Badał sny, przypadek i podświadomość, często malując niemożliwe sceny w bardzo realistyczny sposób.

Kim są najsłynniejsi artyści surrealistyczni?

Do najbardziej znanych należą Salvador Dalí, René Magritte, Max Ernst, Joan Miró, Yves Tanguy, Man Ray, Leonora Carrington, Meret Oppenheim i Dorothea Tanning; wcześniejsze metafizyczne obrazy Giorgia de Chirica miały ogromny wpływ.

Jaki jest najsłynniejszy obraz surrealistyczny?

Trwałość pamięci (1931) Salvadora Dalego z topniejącymi zegarami jest prawdopodobnie najbardziej znana. Syn człowieczy (1964) i Zdradliwość obrazów (1929) René Magritte’a są tuż za nią.

Czym jest wykwintny trup?

Surrealistyczną grą, w której kilka osób dopisuje słowa lub części rysunku na złożonej kartce, nie widząc, co zrobili inni. Wynik nigdy do końca do siebie nie pasuje—i właśnie o to chodzi.

Czy filtr PictorX to prawdziwy obraz surrealistyczny?

Nie. To cyfrowy hołd stworzony z twojego własnego zdjęcia, a nie kopia żadnego dzieła surrealistycznego. Oryginalne obrazy pozostają unikatowymi eksponatami muzealnymi.

Chcesz wypróbować?

Otwórz PictorX w swojej przeglądarce — do uruchomienia nie jest wymagana żadna instalacja ani karta kredytowa.

Wypróbuj surrealizm