Giới thiệu cờ vua - Lịch sử, luật chơi và cách máy chơi

Lịch sử ngắn gọn

Cờ vua ra đời ở Ấn Độ vào khoảng thế kỷ thứ sáu với tên chaturanga, truyền sang Ba Tư thành shatranj, và đến châu Âu qua thế giới Ả Rập vào khoảng năm 1000. Cuối thế kỷ mười lăm, hậu và tượng có được nước đi xa, và trò chơi trở thành cờ vua hiện đại nhanh như ngày nay. Nhà vô địch thế giới chính thức đầu tiên, Wilhelm Steinitz, đăng quang năm 1886.

Bàn cờ và các quân

Bàn cờ có 64 ô gồm tám hàng và tám cột, với một ô sáng ở góc bên phải của mỗi người chơi. Mỗi bên bắt đầu với một vua, một hậu, hai xe, hai tượng, hai mã và tám tốt. Trắng luôn đi trước.

Cách các quân di chuyển

Vua đi một ô theo mọi hướng. Hậu đi bao xa cũng được theo hàng ngang, hàng dọc hoặc đường chéo, xe theo hàng ngang và dọc, còn tượng theo đường chéo. Mã nhảy hai ô theo một hướng và một ô sang bên, và là quân duy nhất có thể nhảy qua quân khác. Tốt tiến một ô, hoặc hai ô từ ô xuất phát, và ăn quân ở ô chéo phía trước.

Chiếu, chiếu hết và hòa cờ

Vua bị tấn công là đang bị chiếu, và người chơi phải thoát chiếu ngay. Nếu không thể, đó là chiếu hết và ván cờ kết thúc. Nếu người đến lượt không có nước đi hợp lệ nhưng không bị chiếu, đó là hết nước đi, tức là hòa. Ván cờ cũng hòa khi lặp lại ba lần, theo luật năm mươi nước và khi không bên nào có thể chiếu hết.

Cách máy chơi

Ở mức Dễ và Trung bình, máy dùng tìm kiếm minimax với cắt tỉa alpha-beta đến một độ sâu cố định: một nước ở mức Dễ và hai nước ở mức Trung bình. Ở mức Khó và Chuyên gia, máy bắt đầu từ một sổ khai cuộc nhỏ rồi suy nghĩ trong một khoảng thời gian định sẵn, tối đa một giây ở mức Khó và hai giây rưỡi ở mức Chuyên gia, mỗi vòng tìm sâu thêm một nước. Bảng chuyển vị ghi nhớ các thế cờ đã chấm điểm, tìm kiếm tĩnh đi hết các nước ăn quân để không bao giờ dừng giữa một cuộc đổi quân, và các nước hứa hẹn nhất được thử trước để cắt tỉa alpha-beta bỏ qua được nhiều hơn. Những nước ít có khả năng quan trọng được tìm nông hơn hoặc bỏ qua, nhờ vậy trong cùng thời gian máy nhìn xa hơn nhiều. Máy chấm điểm thế cờ theo quân số và theo bảng quân-ô thay đổi dần từ trung cuộc sang tàn cuộc, đồng thời thưởng cho các quân hoạt động tích cực, sức ép lên vua đối phương, cặp tượng, tốt thông và bức tường tốt trước vua.

Hỏi thường xuyên

Ai phát minh ra cờ vua?

Không phải một người cụ thể. Cờ vua phát triển từ trò chơi chaturanga của Ấn Độ vào khoảng thế kỷ thứ sáu và thay đổi qua nhiều thế kỷ; luật hiện đại được định hình ở châu Âu vào khoảng năm 1500.

Nước đi đầu tiên tốt nhất là gì?

Không có một nước tốt nhất duy nhất. 1.e4 và 1.d4 phổ biến nhất vì chúng đặt một quân tốt vào trung tâm và mở đường cho hậu và một quân tượng.

Cờ vua đã được giải chưa?

Chưa. Cờ vua có quá nhiều thế cờ để tìm hết. Chỉ các thế cờ tàn có tối đa bảy quân mới được giải, và được lưu trong các bảng cờ tàn.

Tại sao máy đôi khi đi những nước kỳ lạ?

Ở mức Dễ và Trung bình, máy chỉ nhìn trước một hai nước, nên không thấy được kế hoạch dài và bẫy, nhờ vậy có thể bị đánh bại. Khó và Chuyên gia nhìn sâu hơn nhiều, nhưng chỉ suy nghĩ một hai giây và đánh giá thế cờ theo những quy tắc đơn giản, nên thỉnh thoảng vẫn chọn một nước mà người chơi giỏi sẽ không đi.