Satranç hakkında - Tarih, kurallar ve bilgisayar nasıl oynar

Kısa bir tarihçe

Satranç altıncı yüzyıl civarında Hindistan'da chaturanga olarak doğdu, İran'a şatranç olarak geçti ve 1000 yılı civarında Arap dünyası üzerinden Avrupa'ya ulaştı. On beşinci yüzyılın sonunda vezir ve fil uzun hamlelerini kazandı ve oyun bugün oynanan hızlı modern satranca dönüştü. İlk resmi dünya şampiyonu Wilhelm Steinitz 1886'da taç giydi.

Tahta ve taşlar

Tahtada sekiz sıra ve sekiz sütunda 64 kare vardır ve her oyuncunun sağ köşesinde açık renkli bir kare bulunur. Her taraf bir şah, bir vezir, iki kale, iki fil, iki at ve sekiz piyonla başlar. Her zaman önce beyaz oynar.

Taşlar nasıl hareket eder

Şah her yöne bir kare gider. Vezir bir sıra, sütun ya da çapraz boyunca istediği kadar, kale sıralar ve sütunlar boyunca, fil ise çaprazlar boyunca gider. At bir yöne iki kare ve yana bir kare atlar ve diğer taşların üzerinden atlayabilen tek taştır. Piyon bir kare, başlangıç karesinden ise iki kare ilerler ve bir kare çapraz ileriye alır.

Şah, mat ve beraberlikler

Saldırı altındaki şah, şahtadır ve oyuncu onu hemen şahtan kurtarmalıdır. Bu mümkün değilse mat olur ve oyun biter. Sırası gelen oyuncunun kurallara uygun hamlesi yoksa ama şahta değilse pat olur, yani beraberlik. Oyun ayrıca üç kez tekrarda, elli hamle kuralıyla ve iki taraf da mat edemediğinde berabere biter.

Bilgisayar nasıl oynar

Kolay ve Orta seviyelerde bilgisayar, sabit bir derinliğe kadar alfa-beta budamalı minimax araması kullanır: Kolay'da bir hamle, Orta'da iki hamle. Zor ve Uzman seviyelerde küçük bir açılış kitabıyla başlar, ardından belirli bir süre düşünür (Zor'da en fazla bir, Uzman'da en fazla iki buçuk saniye) ve her turda bir hamle daha derine iner. Bir aktarım tablosu daha önce puanladığı konumları hatırlar, sessizlik araması taş almaları sonuna kadar oynar ve böylece bir değişimin ortasında asla durmaz; en umut verici hamleler önce denenir, böylece alfa-beta budaması daha fazlasını atlayabilir. Önemli olması pek olası olmayan hamleler daha sığ aranır ya da atlanır; böylece aynı sürede çok daha ileriyi görür. Konumları malzemeye ve oyun ortasından oyun sonuna doğru değişen taş-kare tablolarına göre puanlar; aktif taşları, rakip şah üzerindeki baskıyı, fil çiftini, geçer piyonları ve şahın önündeki piyon kalkanını ödüllendirir.

Sık sorulan sorular

Satrancı kim icat etti?

Tek bir kişi değil. Satranç altıncı yüzyıl civarında Hint oyunu chaturanga'dan doğdu ve yüzyıllar boyunca değişti; modern kurallar 1500 civarında Avrupa'da yerleşti.

En iyi ilk hamle hangisi?

Tek bir en iyi hamle yoktur. En popülerleri 1.e4 ve 1.d4'tür, çünkü merkeze bir piyon koyar ve vezirle bir filin yolunu açarlar.

Satranç çözüldü mü?

Hayır. Satrançta hepsini incelemek için çok fazla konum vardır. Yalnızca en fazla yedi taşlı oyun sonları çözülmüştür ve bunlar oyun sonu veritabanlarında saklanır.

Bilgisayar neden bazen tuhaf hamleler yapıyor?

Kolay ve Orta'da yalnızca bir iki hamle ileriyi görür, bu yüzden daha uzun planları ve tuzakları kaçırır; bu da onu yenilebilir tutar. Zor ve Uzman çok daha derine bakar, ancak yalnızca bir iki saniye düşünür ve konumları basit kurallarla değerlendirir; bu yüzden ara sıra güçlü bir oyuncunun oynamayacağı bir hamle seçebilirler.