O kursach walut | ISO 4217, kursy sztywne i historia

Czym jest kurs walutowy?

Kurs walutowy mówi, ile jednej waluty dostajesz za jednostkę innej. Jeśli EUR/USD wynosi 1,08, za euro kupisz 1,08 dolara amerykańskiego, a za dolara około 0,93 euro. Banki i kantory podają dwie ceny: niższy kurs kupna i wyższy kurs sprzedaży. Kurs średni leży pośrodku i jest najuczciwszym punktem odniesienia. Kursy referencyjne, takie jak kursy Europejskiego Banku Centralnego, publikuje się raz na dzień roboczy, a handlowcy widzą zmiany cen co sekundę.

Kursy płynne i kursy sztywne

Większość dużych walut, w tym dolar amerykański, euro, funt i jen, ma kurs płynny: cenę ustala podaż i popyt, a banki centralne wpływają na nią tylko pośrednio przez stopy procentowe. Inne kraje usztywniają swoją walutę. Korona duńska jest utrzymywana w ERM II przy kursie centralnym 7,46038 korony za euro w paśmie 2,25 procent, dolar hongkoński od 1983 roku mieści się między 7,75 a 7,85 za dolara amerykańskiego, a rial saudyjski od 1986 roku jest sztywno ustalony na 3,75 za dolara. Wiele systemów leży pośrodku jako kurs płynny sterowany, w którym bank centralny pozwala na wahania, ale interweniuje, by je wygładzić.

Kody walut ISO 4217

Trzyliterowe kody w tym przeliczniku pochodzą z międzynarodowej normy ISO 4217, opublikowanej po raz pierwszy w 1978 roku. Dwie pierwsze litery to zwykle kod kraju ISO, a trzecia to pierwsza litera nazwy waluty: USD to dolar amerykański, a JPY jen japoński. Euro, które nie należy do jednego kraju, ma kod EUR. Kody zaczynające się od X nie są związane z krajem: XAU to uncja złota, a XDR specjalne prawo ciągnienia MFW. Każda waluta ma też kod liczbowy, na przykład 978 dla euro i 840 dla dolara, oraz liczbę miejsc po przecinku: jen nie ma żadnego, dinar kuwejcki ma trzy.

Historia - od standardu złota do Bretton Woods

Wielka Brytania przeszła na złoto w 1717 roku, gdy Isaac Newton jako zarządca mennicy ustalił cenę gwinei, a w 1821 roku usankcjonowała to ustawą. W latach 70. XIX wieku większość krajów handlowych powiązała pieniądz ze stałą wagą złota, więc kursy prawie się nie zmieniały, dopóki pierwsza wojna światowa nie rozbiła systemu w 1914 roku. W lipcu 1944 roku delegaci 44 państw spotkali się w Bretton Woods w New Hampshire: waluty powiązano z dolarem, dolar był wymienialny na złoto po 35 dolarów za uncję, a założono MFW i Bank Światowy. 15 sierpnia 1971 roku prezydent Nixon wstrzymał wymianę dolarów na złoto, a od marca 1973 roku główne waluty mają kursy płynne. Euro pojawiło się 1 stycznia 1999 roku, a banknoty i monety w 2002 roku.

Często zadawane pytania

Która waluta jest najwięcej warta?

W przeliczeniu na jednostkę najdroższą walutą jest zwykle dinar kuwejcki, wart ponad trzy dolary amerykańskie. Niewiele to mówi o sile gospodarki: wartość jednej jednostki odzwierciedla głównie punkt wyjścia waluty i ewentualne denominacje, a nie zamożność kraju.

Czy kurs sztywny jest lepszy od płynnego?

Żaden nie jest lepszy w każdej sytuacji. Kurs sztywny daje pewność przedsiębiorcom i podróżnym i pozwala zapożyczyć wiarygodność silniejszej waluty, ale bank centralny musi wtedy podążać za stopami waluty kotwicy i potrzebuje rezerw do obrony kursu. Waluta o kursie płynnym sama amortyzuje wstrząsy i zostawia swobodę polityce pieniężnej, kosztem codziennych wahań.

Dlaczego standard złota się skończył?

Złoto wiązało ilość pieniądza z ilością kruszcu w skarbcach, co utrudniało finansowanie wojen i walkę z kryzysem. Kraje zawiesiły je w 1914 roku, próbowały wrócić w latach 20. i porzuciły je ponownie w czasie Wielkiego Kryzysu, Wielka Brytania w 1931 roku. Bretton Woods zachowało związek ze złotem tylko przez dolara, a ten związek skończył się w 1971 roku, gdy amerykańskie rezerwy złota nie pokrywały już dolarów za granicą.