O złudzeniach optycznych | Kolor, powidoki, ściana kawiarni i dlaczego oko daje się oszukać

Czym jest złudzenie optyczne?

Złudzenie optyczne to obraz, który widzisz inaczej, niż jest naprawdę. Dwie jednakowe szarości wyglądają różnie, proste linie zdają się pochylać, nieruchomy wzór zdaje się obracać, a pojawia się kolor, którego nigdy nie namalowano. Od XIX wieku psychologowie zbierają te efekty, bo pokazują skróty, z których oczy i mózg korzystają bez przerwy. Te skróty zwykle są trafne, dlatego świat wygląda stabilnie. Złudzenie to przypadek, w którym domysł jest błędny w sposób, który da się przyłapać. Aplikacja Złudzenie optyczne w PictorX zbiera trzynaście klasycznych złudzeń, w większości zbudowanych z Twojego zdjęcia, żebyś mógł bawić się efektem, a potem pokazać sztuczkę.

Kolor, którego nie namalowano

Kolor z szarości to złudzenie asymilacji barwy, według pokazu programisty Øyvinda Kolåsa. Zdjęcie jest czarno-białe. Tylko siatka albo zestaw linii lub kropek niesie jego kolor, cienkimi kreskami. Mózg rozprowadza ten kolor po szarości, więc obraz wygląda niemal całkiem kolorowo, dopóki nie przeciągniesz po nim i nie porównasz obu stron. Starszym krewnym jest siatka Hermanna, opisana przez Ludimara Hermanna w 1870 roku: na skrzyżowaniach białych linii na czarnym tle zdają się migotać szare plamy, choć ich tam nie ma. Migocząca siatka, opisana przez Schraufa, Lingelbacha i Wista w 1997 roku, stawia białą kropkę na każdym skrzyżowaniu. Rozejrzyj się po obrazie, a na kropkach, na które nie patrzysz wprost, zdają się błyskać czarne kropki. W aplikacji Pokaż sztuczkę zabiera szare linie, które je wywołują.

Powidoki: oko się męczy

Wpatruj się w mocny kolor, a komórki, które na niego odpowiadają, się męczą. Spójrz potem na biel albo na czarno-biały obraz i przez kilka sekund widzisz kolor przeciwny — negatywny powidok. W aplikacji Powidok pokazuje Twoje zdjęcie w przeciwnych kolorach, z czarną kropką. Kliknij obraz i wpatruj się w kropkę, nie ruszając oczami. Gdy obraz stanie się czarno-biały, patrz dalej: prawdziwe kolory zdają się wracać. Liliowy pościg, wymyślony przez Jeremy’ego Hintona i szeroko udostępniany od około 2005 roku, korzysta z tego samego zmęczenia. Liliowe krążki siedzą w kole i jeden z nich znika naraz. Wpatruj się w krzyżyk pośrodku, a zielony krążek zdaje się biec wokół koła, podczas gdy liliowe bledną. Kliknij, aby zatrzymać.

Ruch, który zostaje, i ruch, którego nigdy nie było

Wirująca spirala to efekt następczy ruchu, czasem nazywany iluzją wodospadu. W 1834 roku Robert Addams opisał, jak patrzył na wodospad, a potem widział, jak skały obok pełzną w górę. Wpatruj się w czerwoną kropkę, gdy spirala się kręci. Gdy pojawi się Twoje zdjęcie, patrz dalej na kropkę: obraz zdaje się puchnąć w twoją stronę. Inne złudzenia poruszają się, choć na obrazie nic się nie rusza. Dryfujące koła to iluzja dryfu peryferyjnego, z rodziny opisanej przez Frasera i Wilcoxa w 1979 roku: pierścienie jasnych i ciemnych stopni zdają się obracać, gdy wzrok wędruje, a kliknięcie koła sprawia, że zdaje się kręcić w drugą stronę. Pływający dysk, według wzoru opublikowanego przez Hajime Ouchiego w 1977 roku, kładzie dysk z linii na pole linii biegnących w drugą stronę. Drobne ruchy oczu sprawiają, że dysk sam się ślizga; możesz go też przeciągnąć. Kroczące stopy, opisane przez Stuarta Anstisa w 2003 roku, pokazują dwa bloki poruszające się razem ze stałą prędkością. Pasy w tle sprawiają, że zdają się stawiać kroki na zmianę. Przytrzymaj obraz albo zaznacz Pokaż sztuczkę, a pasy znikną: bloki cały czas poruszały się razem.

Szarości, rozmiary i nachylenie, którego nie ma

To, co otacza kształt, zmienia sposób, w jaki go widzisz. Ta sama szarość kładzie dwa identyczne szare kwadraty na Twoim zdjęciu. Ten na ciemniejszej części wygląda jaśniej. Przeciągaj je; Pokaż sztuczkę łączy je paskiem tej samej szarości, żeby było widać, że się zgadzają. Koła Ebbinghausa, nazwane od niemieckiego psychologa Hermanna Ebbinghausa i czasem zwane kołami Titchenera, umieszczają dwa identyczne krążki Twojego zdjęcia wśród dużych kół i wśród małych. Krążek wśród dużych kół wygląda na mniejszy. Przeciągaj grupy, aby je porównać. Iluzję ściany kawiarni zauważył Richard Gregory na kafelkowej fasadzie kawiarni w Bristolu i opisał ją z Priscillą Heard w 1979 roku. Szare linie między przesuniętymi rzędami ciemnych i jasnych kafelków są idealnie proste i równoległe, a mimo to zdają się nachylać. Przeciągnij w bok, aby przesunąć rzędy, i patrz, jak zmienia się nachylenie.

Spirala z kół i obraz w liniach

Spirala Frasera, opublikowana przez brytyjskiego psychologa Jamesa Frasera w 1908 roku, nie jest spiralą. To zestaw osobnych kół. Każde koło składa się z krótkich skręconych odcinków, nachylonych przeciwnie do pierścienia, więc cały wzór zdaje się zwijać do środka. Kliknij pierścień w aplikacji, a zostanie obrysowany na czerwono. Ukryty obraz używa mory, połysku, który powstaje, gdy dwa drobne wzory nakładają się i przesuwają. Twoje zdjęcie jest ukryte w falistych liniach. Przeciągnij pasiaste okienko nad nie i poruszaj nim powoli w górę i w dół: obraz się pojawia, a potem zmienia w swoje negatyw.

Z laboratorium do galerii

Artyści od dawna używają tych efektów. W latach 60. op-art uczynił percepcję tematem obrazu: Victor Vasarely i Bridget Riley układali linie, kwadraty i koła tak, że płaskie płótno zdaje się puchnąć, falować i migotać. M.C. Escher bawił się figurą i tłem, niemożliwymi budynkami i odbiciami. Aplikacja Złudzenie optyczne jest laboratoryjną stroną tej historii. Każde złudzenie ma własne suwaki, reaguje na kliknięcie lub przeciągnięcie i ma przełącznik Pokaż sztuczkę. Po stronie artystycznej aplikacja Op-art odbudowuje zdjęcie ze sfer, fal i szachownic.

Baw się nimi w PictorX

Otwórz aplikację Złudzenie optyczne i wczytaj zdjęcie — albo zacznij od przykładu. Wybierz złudzenie z rzędu przykładów i przeczytaj wskazówkę pod spodem. Niektóre proszą, by wpatrywać się w kropkę albo krzyżyk, inne by przeciągać, a jeszcze inne tylko by pozwolić wzrokowi wędrować. Rozmiar, Siła, Prędkość i Czas wpatrywania pojawiają się tylko przy złudzeniach, które ich używają. Przy wzorzystych — ściana kawiarni, spirala Frasera, koła, pływający dysk, siatka i kroczące stopy — wybierz Zdjęcie, aby włożyć swój obraz w jasne i ciemne części, albo Klasyczny dla oryginalnej czerni, bieli i kolorów. Zaznacz Pokaż sztuczkę, gdy chcesz zobaczyć, co naprawdę tam jest. Zapisz PNG albo edytuj dalej w PictorX.

Często zadawane pytania

Czym jest złudzenie optyczne?

Obraz, który widzisz inaczej, niż jest naprawdę: jednakowe szarości wyglądają różnie, proste linie zdają się pochylać, nieruchomy wzór zdaje się poruszać albo pojawia się kolor, którego nigdy nie namalowano. Efekt bierze się ze skrótów, których oczy i mózg używają, gdy interpretują to, co widzą.

Jakie złudzenia mogę wypróbować?

Kolor z szarości, Powidok, Wirująca spirala, Ta sama szarość, Ukryty obraz, Koła Ebbinghausa, Ściana kawiarni, Spirala Frasera, Dryfujące koła, Pływający dysk, Liliowy pościg, Migocząca siatka i Kroczące stopy. Większość powstaje z Twojego zdjęcia.

Dlaczego czarno-białe zdjęcie wygląda kolorowo?

W Kolorze z szarości tylko cienkie linie albo kropki niosą kolor zdjęcia. Mózg rozprowadza ten kolor po szarych obszarach; efekt ten nazywa się asymilacją barwy. Przeciągnij po obrazie albo zaznacz Pokaż sztuczkę, aby porównać szare zdjęcie z kolorowymi liniami.

Dlaczego nieruchomy obraz zdaje się poruszać?

Działa tu kilka różnych efektów. Gdy wpatrujesz się w kręcącą się spiralę, nieruchome zdjęcie zdaje się puchnąć: to efekt następczy ruchu. Dryfujące koła, pływający dysk, liliowy pościg i kroczące stopy korzystają z kontrastu, ruchów oczu i zmęczonych komórek barwy, więc wzór, który stoi — albo porusza się równomiernie — zdaje się obracać, ślizgać, błyskać albo potykać.

Czy moje zdjęcie jest przesyłane?

Nie. Aplikacja Złudzenie optyczne działa w przeglądarce. Plik zostaje na Twoim urządzeniu, chyba że zdecydujesz się go zapisać albo otworzyć w edytorze.

Powiązane narzędzia

Złudzenia optyczne

Baw się w przeglądarce 13 klasycznymi złudzeniami optycznymi, w większości z Twojego własnego zdjęcia: kolor z szarości, powidok, wirująca spirala, ukryty obraz, ściana kawiarni, spirala Frasera, dryfujące koła i więcej. Zaznacz Pokaż sztuczkę, aby zobaczyć, jak działa każde z nich.

Vega-Nor Vasarely’ego: szachownica kolorowych kwadratów i kół, która wybrzusza się ku środkowi jak kula

Op-art

Krótki przewodnik po op-arcie: jego korzenie w dawnych złudzeniach optycznych i w Bauhausie, Zebry i Vega Victora Vasarely’ego, czarno-białe obrazy Bridget Riley, wystawa The Responsive Eye w MoMA, Soto i Cruz-Diez, dlaczego obrazy zdają się poruszać, op-art w modzie i designie oraz cyfrowy hołd, który możesz wypróbować w PictorX.