Interactief periodiek systeem
Het periodiek systeem zet alle 118 bekende elementen op volgorde van atoomnummer, in rijen en kolommen die laten zien hoe ze zich gedragen. Klik op een element voor de atoommassa, de groep en periode, de elektronenconfiguratie en de elektronen getekend per schil. Kleur het systeem op categorie, blok, toestand of elektronegativiteit om de patronen te zien die het periodiek maken. Klik op een element om de eigenschappen en de elektronen per schil te zien, of typ een naam, symbool of atoomnummer bij Zoeken. Is er een element gekozen, dan ga je met de pijltjestoetsen door het systeem. Kleur op categorie, blok, toestand bij 20 °C of elektronegativiteit, en klik op een groep in de legenda om die te markeren; klik nog eens om alles te tonen. Op een smal scherm veeg je het systeem opzij.
Hoe het werkt
- Klik op een element, of typ de naam, het symbool of het atoomnummer bij Zoeken.
- Lees de eigenschappen in de tegels en de kaart, en bekijk de elektronen getekend per schil.
- Kleur het systeem op categorie, blok, toestand of elektronegativiteit, en klik op een item in de legenda om die groep te markeren.
Het periodiek systeem lezen
Elk vakje toont het atoomnummer van een element, het aantal protonen in de kern, en het symbool. De rijen zijn perioden: elke periode begint met het vullen van een nieuwe elektronenschil. De kolommen zijn groepen: elementen in dezelfde groep hebben evenveel buitenste elektronen, dus lithium, natrium en kalium reageren bijvoorbeeld allemaal heftig met water. De twee rijen onderaan, de lanthaniden en actiniden, horen in periode 6 en 7 maar staan apart om het systeem smal te houden.
Trends in het systeem
Naar rechts in een periode houden atomen hun elektronen steviger vast: de elektronegativiteit stijgt van de alkalimetalen naar de halogenen, en atomen worden kleiner. Naar beneden in een groep worden atomen groter en staan ze hun buitenste elektronen makkelijker af, dus metalen worden reactiever. Metalen vullen de linkerkant en het midden, niet-metalen de rechterbovenhoek, en daartussen loopt een diagonale band van metalloïden zoals silicium en germanium. Kleur het systeem op elektronegativiteit om de eerste trend in één oogopslag te zien.
Veelgestelde vragen
Hoeveel elementen staan er in het periodiek systeem?
118. De laatste vier, nihonium, moscovium, tennessine en oganesson, kregen hun naam in 2016, waarmee de zevende rij compleet werd. Elementen na 118 zijn nog niet gemaakt.
Waarom heeft het periodiek systeem deze vorm?
De vorm volgt de elektronenschillen. Perioden worden langer als er nieuwe soorten subschillen bijkomen: 2 elementen in de eerste rij, 8 in de volgende twee, 18 in de vierde en vijfde, en 32 in de zesde en zevende, waar de lanthaniden en actiniden van het f-blok meestal apart worden getekend.
Wat is elektronegativiteit?
Hoe sterk een atoom trekt aan de elektronen die het in een binding deelt. Op de schaal van Pauling is fluor het hoogst, met 3,98, en zijn de alkalimetalen linksonder het laagst. Edelgassen zoals helium en neon gaan bijna geen bindingen aan, dus de meeste tabellen geven ze geen waarde.
Waarom staan sommige atoommassa's tussen haakjes?
Elementen zonder stabiele isotoop hebben geen vast natuurlijk mengsel van isotopen, dus ook geen standaard atoommassa. Voor die elementen geeft het systeem het massagetal van de langstlevende bekende isotoop, tussen haakjes.
Wordt er iets van wat ik doe ergens heen gestuurd?
Nee. Het systeem draait in je browser, en je laatste keuze van element en kleuring blijft in de lokale opslag van deze browser.
Klaar om het te proberen?
Open PictorX in je browser - geen installatie, geen creditcard nodig om te starten.
Ga naar Editor